Erbij blijven - Het blog van Nelle Kooren

Bias kan je je leven kosten

Wed, 21 Jan 2026 20:09:56 GMT

Over het gevaar van eurocentrisme in reacties op Trumps acties in Venezuela

In toevoeging op dit artikel, een aantal updates over reacties van de Nederlandse politiek:

Op dinsdag 20 januari werd in de Tweede Kamer over verschillende moties rondom Venezuela gestemd in de Tweede Kamer.
Twee daarvan zijn opvallend:

Een op een negatieve manier: een motie om de inval van de VS in Venezuela te veroordelen werd verworpen. Het doet mij ernstig vrezen voor hoe de partijen die een coalitie aan het vormen zijn tegen het internationaal recht aankijken (VVD, D66 en CDA stemden allemaal tegen). Het maakt het des te belangrijker dat iedereen, die het internationaal recht wel belangrijk vindt, kritisch blijft kijken en verontwaardiging uit over schendingen ervan.

En een op een positieve manier: een motie om in te zetten op vrijlating van politieke gevangenen in Venezuela werd aangenomen:

‘...verzoekt het kabinet zich actief te blijven inzetten voor de onmiddellijke vrijlating van alle in Venezuela vastgezette politieke gevangenen, aan te dringen op het opschorten van alle rechtszaken tegen hen, en te blijven aandringen op de bescherming van hun rechten, waaronder toegang tot medische zorg, familie en een advocaat...’

Ik hoop dat hier concrete invulling aan gegeven gaat worden!

Samenvatting

Zonder de erkenning van Maduro's mensenrechtenschendingen, zijn de reacties op Trumps acties in Venezuela eurocentrisch en voor Trump is dat juist ideaal.

Trump en iedere leider met dezelfde stijl van minachting van mensenrechten rekent op onze biases. Trump en alle Trump-achtigen rekenen erop dat we pas opletten wanneer het gevaar onze eigen kant op komt. Dat we pas opletten als het internationaal recht al is uitgekleed, als de democratie van binnenuit al is afgebroken.

In dit artikel leg ik uit wat er eurocentrisch is aan veel reacties op de gebeurtenissen in Venzuela en waarom het gevaarlijk is.

Er zijn de afgelopen weken legio artikelen en meningen verschenen naar aanleiding van de gevangenneming van Maduro door de Verenigde Staten. Veruit de meesten gaan over het afbrokkelen en schofferen van het internationaal recht en over hoe gevaarlijk dat is. Die constatering is correct en de angst voor de gevolgen is volkomen terecht. Én wanneer deze niet gepaard gaan met de erkenning van het leed dat geleden is door Venezolanen onder Maduro en hún zorgen over de toekomst, zijn deze constatering en angst eurocentrisch. Trumps dreiging richting Groenland en Denemarken is ook een veelbesproken onderwerp; volkomen terecht en correct. Én ook daar geldt; zonder erkenning van de koloniale geschiedenis van Denemarken in Groenland, blijft het een eurocentrisch narratief.

We doen hier niet alleen de Venezolanen en Inuit in Groenland te kort, maar ook onszelf. En ja; dat kan levens kosten. Jan Pronk deed in Trouw vorige week een zeer terechte oproep om het internationaal recht te herijken. Ik waardeer niet alleen de oproep, maar ook dat hij daarbij zijn intenties duidelijk benoemt: ‘Niet uit nostalgie, maar uit eigenbelang.’ Voordat we verder gaan met de belangrijke discussie over de hervorming van het internationaal recht, staat ons namelijk nog ander werk te doen: kunnen wij als Nederland, van links tot rechts, erkennen dat het internationaal recht vanaf haar ontstaan voor heel veel mensen keihard gefaald heeft?

Voor Congolezen, voor Soedanezen, voor Syriërs, voor Palestijnen, voor Irakezen, voor Iraniërs en voor nog veel meer mensen, teveel om te benoemen.

In ieder geval geldt dit ook voor de Venezolanen en pas op het moment dat het falen van het internationaal recht in hun context een functie krijgt in politieke agenda’s is de spotlight hun kant op gekomen. Voor hen is dit geen plotseling falen van internationaal recht, maar gecontinueerd falen van internationaal recht in een andere vorm. Nu er eindelijk aandacht is voor hun leed, hebben we het bijna alleen nog maar over hun toekomstige leed en niet over alles dat er achter hen ligt. Beiden zouden genoemd moeten worden en ze zijn bovendien met elkaar verbonden.

Gelukkig zijn er mensen op de bres gesprongen voor het Internationaal recht in de context van Palestina, maar voor velen ging het nieuws over ICC leden die werden gesanctioneerd door de VS in deze context als een zuchtje voorbij. Eerder gebeurde dit ook al naar aanleiding van onderzoek naar handelen in Afghanistan, maar weinigen zullen zich dit kunnen herinneren. Palestijnen (en Afghanen) hebben nooit veel gehad aan het internationaal recht, het heeft hen vaak tegen gewerkt en hun leed is langdurig genormaliseerd. Op het moment dat het niveau van hun leed wordt opgeschroefd, zijn sommigen gelukkig daarover verontwaardigd, maar weinigen zien verhoogde intensivering van schendingen van het recht in die context ook als een gevaar voor onszelf.

In november werd zelfs een VN resolutie – die de voortgaande genocide in stand houdt – bejubeld door de internationale gemeenschap. Nu we inzien dat we zelf ook van deze ontwikkelingen te vrezen hebben, nu eindelijk tot Nederland doordringt dat Trump niet alleen Palestijnen en Oekraïners maar álle mensen minacht en dus ook ons, zouden we bijna de mensen vergeten, waar de discussie om zou moeten draaien.

Persoonlijk vind ik dat het erkennen van menselijk leed intrinsieke waarde heeft. Bovendien levert het negeren ervan dubbel trauma op. Het is echter ook gevaarlijk; ten eerste voor de Venezolanen, maar ook voor onszelf. Voorlopig wordt Maduro’s regime nog niet echt ontmanteld. Er worden weliswaar politieke gevangenen vrijgelaten (aantallen zijn onduidelijk), maar er zijn ook nog steeds berichten van mensen die worden opgepakt. Het is niet ondenkbaar dat de Venezolanen straks last hebben van zowel een autocratisch regime en een imperialist, die samen onder één hoedje spelen. In de VS zelf hebben de Venezolanen in de diaspora ook nog te vrezen van ICE en het bizarre systeem van geweld, detentie en deportatie dat Trump aan het uitbouwen is.

Er zijn echter ook redenen voor onszelf om ons van bias te ontdoen en om ons het geleden leed van de Venezolanen onder Maduro aan te trekken. Ja, ik ga met eurocentrische argumenten, je proberen te overtuigen dat we minder eurocentrisch moeten zijn. Zonder het volledige plaatje, zonder onze eigen zwakke plekken te kennen, zullen Trump en andere autocraten ons altijd een stap voor zijn.

Het geleden leed van Venezolanen onder Maduro laat zien dat het internationaal recht weinig voor mensen kan doen, die door een binnenlandse leider worden onderdrukt. Het geval van Venezuela laat ook zien hoe een democratie van binnenuit kan worden vernietigd onder toeziend oog van de internationale gemeenschap. Gezien de vele antidemocratische krachten die ook op ons continent en in ons land aanwezig zijn, lijkt het me nuttig daarvan te leren. Ook in Nederland worden steeds vaker wetten aangenomen die de democratie verzwakken.

Amnesty International deelt haar pagina over hoe mensenrechten in Nederland onder druk staan op in maar liefst zes verschillende onderwerpen. Het is belangrijk dat we daartegen in actie komen; of het nu gaat om de nieuwe asielwetten, de pogingen het demonstratierecht af te breken, het verbieden van antifa, etc. En als je bij al die wetten nog denkt ‘ach, zo’n vaart zal het niet lopen’ of ‘dat betreft maar een klein groepje mensen’; het is precies de bedoeling van de Trumps van deze wereld dat we dat denken.

Het afbreken van het recht dat Trump op zowel nationaal als internationaal niveau doet, begint bij de rechten van kleine groepen; van minderheden waar sommigen zich misschien om bekommeren, maar waarbij de ruime meerderheid van zo wel de Amerikanen zelf als hun politieke bondgenoten zullen denken ‘tja niet best, maar het zal zo’n vaart niet lopen, het zal ons niet treffen’. Internationaal zijn Palestijnen, Afghanen, Oekraïners, en anderen, nationaal zijn het ongedocumenteerde mensen, transgenders en ook daar komen steeds meer groepen bij. Naar aanleiding van de moord op Renée Good, ontstond er massale verontwaardiging. In 2025 werden door ICE al 32 mensen vermoord. De verontwaardigde reactie is dus te laat, omdat het geweld tegen mannen van kleur in de VS genormaliseerd is en geen verontwaardiging meer wekt.

We moeten het complete plaatje blijven zien en zorgen dat we reageren op het fascisme vóórdat het ons bestuurt. Dat kan alleen als we ons erin blijven oefenen onszelf van bias te ontdoen en verontwaardigd te zijn bij ieder slachtoffer, vooral de vroege slachtoffers, die vaak minder dicht bij onze eigen identiteit of ideologie staan.

We moeten hameren op het feit dat mensenrechten altijd en voor iedereen moeten gelden. Dat betekent ook dat we naast het koesteren van de goede kanten van het internationaal recht, we ook de fouten ervan moeten erkennen en ze actief gaan bestrijden. Ook of zelfs juist de fouten, waar we zelf misschien wel van geprofiteerd hebben in het verleden.

Dus: kunnen we het geleden leed van Venezolanen erkennen in de artikelen die we over hen schrijven? Kunnen we hen in hun diversiteit aan het woord laten in onze kranten en andere media over hun verleden en over hun toekomst?

Kunnen we erkennen dat we onder het internationaal recht - waaronder wij ons lang beschermd hebben gevoeld - ook medeplichtig zijn geweest aan imperialistische interventies, mensenrechtenschendingen én genocide. Velen doen dit gelukkig al, wat ik enorm waardeer. Erken daarbij ook dat de angst die wij nu ervaren, voor de Venezolanen en vele andere volkeren ter wereld al decennialang realiteit is. Zij hebben niet de bescherming ervaren die wij kennen en waarvan we nu – gelukkig dat wel – inzien dat we die aan het verliezen zijn.

En als het dan alsnog niet lukt om de fascisten te stoppen, dan hebben we in ieder geval het minste gedaan dat we konden doen:

medemenselijkheid tonen.

Ik sta op de schouders van reuzen, op die van mensen die mij andere perspectieven geven. Deze woorden zijn volledig van mij, maar ik ben dankbaarheid verschuldigd aan mensen uit Venezuela, Palestina en Syrië voor hun leiderschap in denken in het creëren van dit betoog.

Bronnen

https://www.theguardian.com/world/2026/jan/18/venezuela-opposition-what-next?

https://www.hrw.org/news/2026/01/07/venezuela-us-risks-rights-disaster

https://www.trouw.nl/opinie/jan-pronk-deze-wereld-vraagt-om-een-nieuwe-rechtsorde~b77f0504/ https://www.amnesty.nl/wat-we-doen/landen/mensenrechten-nederland https://www.thenewhumanitarian.org/opinion/2026/01/19/israel-suspension-gaza-aid-ngo-deadly-consequences

https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2026/jan/04/ice-2025-deaths-timeline https://www.hrw.org/news/2020/12/14/us-sanctions-international-criminal-court

Kun je erbij blijven?

Sun, 21 Dec 2025 10:06:14 GMT

Wie ooit voor trauma, traumatische ervaringen of PTSS is behandeld, zal bij deze vraag aan een EMDR balkje denken. Trauma's zorgen ervoor dat herinneringen ondraaglijk zijn. Je hoeft echter geen ervaring te hebben met trauma om te weten hoe ongecontroleerd herinneringen boven kunnen komen. Het ene moment hang je met je neus boven een pan Basmati rijst in Utrecht, het volgende moment sta je op een bruiloft in India. Heeft er iemand rollade gemaakt op een feestje; zit je ineens aan tafel bij je oma, die al vijftien jaar dood is.

Wie een trauma heeft opgelopen, raakt van situaties of gebeurtenissen die herinneringen oproepen, ontregeld. De vraag 'kun je erbij blijven?' gaat over het kunnen verdragen van herinneringen. Kun je de beelden ophalen in je hoofd zonder dat je hartslag omhoog gaat of je wegkruipt in je eigen hoofd.

Erbij blijven bij de ander

Dezelfde vraag kun je je ook stellen bij het ongemak van een ander. Tijdens een coaching training, die ik eerder dit jaar volgde, werd de vraag ook vaak gesteld. Wanneer iemand verdriet of boosheid toont, zijn we vaak geneigd om dat zo snel mogelijk op te lossen. Even met een bezem erlangs, stofdoekje erover en hopla; verdriet weg, boosheid weg en weer door. Alleen zijn emoties vaak niet zo makkelijk weg te dweilen en te vegen.

Wil je iemand echt helpen, dan zul je erbij moeten blijven en daar komt die vraag dan weer om de hoek kijken; kún je er ook bij blijven? Kun je stil zijn, wachten tot iemand uitgepraat en uitgesnikt is, kun je iemand aankijken en meegaan naar waar de echte pijn zit?

Erbij blijven bij menselijk leed

Doemscrollend op Instagram, komt deze vraag weleens bij me op in een andere context. Ik kan vele voorbeelden noemen, maar laat ik een recente pakken; ik kwam een filmpje tegen van kolonisten op de Westbank, die Palestijnen van hun land en hun boerderij verdrijven. Nadat de mensen de boerderij al verlaten hadden, bleef het geweld en de vernietiging doorgaan. Op een gegeven moment zie je hoe een man schapen oppakt en neergooit op een betonnen vloer en daarna een schaap dat al op de grond ligt met een steen begint te slaan; blinde nietsontziende agressie.

Als ik de genocide in Gaza voorbij zie komen op mijn kleine schermpje, zou ik soms ieder filmpje willen delen. Als iedereen dit weet, dan zullen we er toch wel alles aan doen om het te stoppen, denk ik dan? Maar om het te weten, moet je erbij kunnen blijven. Dit filmpje was zo heftig, dat ik er zelf ook van weg wilde. Ik twijfelde of ik het zou delen. Ik deed het niet.

Ik denk regelmatig met dingen die ik zie; als ik iets deel dat zo ongemakkelijk is dat niemand erbij kan blijven, dan bereik ik nog niks. Dat is meteen ook de moeilijkheid van aandacht vragen voor menselijk leed. Dit is een voorbeeld van een filmpje, maar zo zijn er talloze voorbijgekomen op mijn scherm, die om precies deze reden ook niet in mijn stories terecht kwamen.

Ik geloof dat de meeste mensen goede mensen willen zijn. Het is door velen wetenschappelijk vast gesteld dat dat zo is en het is de hoop waaraan ik me dagelijks vastklamp in deze tijd. Maar ik geloof ook dat de vraag 'kun je erbij blijven' voor de meeste mensen veel te laat gesteld wordt. Velen van ons groeien op met het idee dat minder emoties altijd de betere hoeveelheid emoties is. Mannen mogen niet verdrietig zijn, vrouwen mogen niet boos zijn en bang mag niemand zijn. Het gevolg is dat we er vaak niet heel goed bij kunnen blijven. Niet als iemand verdrietig is en troost nodig heeft, niet als iemand boos is en erkenning nodig heeft en al helemaal niet als mensen met ons belastinggeld worden uitgemoord. Dan gaan velen op een nieuwsdieet.

Of het nu je eigen emoties zijn, die van je partner, vriend, vriendin, familielid of van iemand waarvan je tegen jezelf kunt zeggen dat die zich 'ver weg' bevindt; je kunt er wel van weg gaan, maar daarmee is het nog niet weg.

Welkom in mijn verhaal

Thu, 11 Dec 2025 10:06:17 GMT

Welkom op mijn website, welkom in mijn verhaal. Ongeveer een jaar geleden, in een weekend in augustus, lag ineens mijn manuscript voor mijn neus op de eettafel. Een vriendin en schrijfcollega was de eerste die het helemaal las en ook de eerste die het uitprintte en daar voor mij had neergelegd. Nog voordat ik het zelf las. Laat staan dat ik de moeite had genomen om het uit te printen. Als het aan haar lag, was het een kwestie van misschien hier of daar nog een ditje of een datje aanpassen en dan kon het wel naar een uitgever. Mijn ego was uiteraard gestreeld en dacht; yes, ik ga dit jaar nog mijn boek naar een uitgever sturen. Maar mijn alter ego of in ieder geval een ander deel van mij dacht; rennen!

Dat laatste deel kreeg de overhand. Ik liet de herfstbladeren op mijn manuscript neerdalen totdat het einde van het jaar én mijn zelf-gestelde deadline echt naderden. In december keek ik voor het eerst in vier maanden weer naar het manuscript. Mijn stemming kreeg meteen dezelfde kleur als die winterse namiddag. Wat hield mij tegen en hoe kon ik weer verder?

'Gaat dat gedicht over jezelf?' Vroeg iemand me op een poëziebijeenkomst.

'Wat kwetsbaar dat je zoveel van jezelf in je manuscript hebt gestopt,' schreef een meelezer.

'Dat ze zo religieus zijn, komt autobiografisch over. Dat zou ik benoemen, want het maakt het nog geloofwaardiger,' reageerde een ander.

Het zweet breekt me uit bij zulke reacties. Lineair Dalend is fictie. Fictie. Fictie. Fictie. Lineair Dalend is mijn manuscript, maar het is niet mijn verhaal. Het is het verhaal van Ellie en Wolf. Twee twintigers, die vrienden in mijn hoofd zijn geworden. Twee jonge mensen, die ik van alles gegund heb, dat mij niet gegund was door het leven. Een zoekende broer en zus, die ik met trots en liefde heb gecreëerd. Ik hoop dat anderen ook van hen gaan houden en hen bij het lezen van Lineair Dalend een tijdje als vrienden meedragen in hun hoofd. Lineair Dalend is weliswaar niet mijn verhaal, maar het is wel een waardevol verhaal over rouw, familiedynamiek, geloof en identiteit. Binnenkort vindt je er meer over op deze website.

En mijn eigen verhaal? Daar hebben we het nog over.

Ik deelde deze foto op Instagram van het geprinte manuscript en de bonbons die ik kreeg.

Zij mij

Mon, 01 Dec 2025 18:06:02 GMT

Gedicht - Zonder titel

En temidden van het alles,

bestond een parallelle wereld,

waarin niet ik de dingen,

maar zij mij zagen.

Waarin niet ik hen,

maar zij mij hoorden,

waarin ik niet schreef,

maar werd beschreven.

Waarin ik niet de alwetende verteller was,

maar waarin ik ook daadwerkelijk bestond.

Oorsprong

Sun, 30 Nov 2025 10:06:16 GMT

Zo lang als ik mij kan herinneren schreef ik gedichten en verhalen. Zodra ik een pen kon vasthouden, krabbelde ik woorden op ieder stukje papier dat ik vond. Ik bewaarde ook ieder notitieboekje of wat er van over was met het idee dat het ooit beschreven zou kunnen worden. Mijn bureaulaatjes op school waren net zo rommelig als mijn handschrift en als je er diep in graaide, vond je er verfrommelde papiertjes met gedachten en gedichten.

Poëzie was voor mij de ideale vorm, omdat daarin alles dat er niet mocht zijn, toch gezegd kon worden tussen de regels door. Mijn hele schrijfleven kenmerkt zich dan ook door de zoektocht tussen wel en niet zeggen en het doorbreken van zelfcensuur.

Als kind sliep ik op de zolderkamer. Iemand anders vond dat eng. Of ik dat eng vond weet ik niet, maar ik weet wel dat ik zelden sliep. Ik weet nog hoe het hout rook in de dakkapel en hoe koud het aluminium van de raamkozijnen voelde. Ik hoor nog hoe de wind het hout deed kraken en ik hoor nog de vliegtuigen. Het grondgeluid, het opstijgen, het overvliegen, het verdwijnen in de verte, waar ik óók heen wilde.

Ik volgde de vliegtuigen. Eerst alleen met mijn oren. Dan kroop ik uit bed, klom op de vensterbank en opende het raam en volgde ze met mijn ogen. Ik wilde astronaut worden en op de maan lopen, ik wilde ontdekkingsreiziger worden en de wereldzeeën bevaren (zonder slavernij en kolonialisme dan), ik wilde reisjournalist worden of humanitair hulpverlener. Als het me maar ver weg zou brengen. De strepen en kleuren aan de horizon beloofden me van alles.

Ik wilde ook schrijver worden. Ik zag een Annie M.G. Schmidt voor me. Ik was dol op Otje en Abeltje, maar niemand raakte me zo als de Kleine Prins van Antoine de Saint-Exupéry. Dat jongetje op zijn planeet met zijn roos en zijn vulkaan en al die zonsondergangen. Met niemand was ik zo verbonden als met dat jongetje; altijd alleen met zijn zonsondergangen.

Het uitzicht vanuit de dakkapel was dan ook mijn eerste onderwerp; krentenboompjes, vlinderstruiken, gouden regens en katten die op de daken van tuinhuisjes hetzelfde deden als ik; observeren en filosoferen. Ik sloot het liefst de gordijnen terwijl ik op de vensterbank zat te schrijven. Dan was ik alleen met mijn raam naar buiten. Het raam naar ver weg. Naar weg.

De Slachtoffers

Fri, 28 Nov 2025 19:49:27 GMT

Gedicht

De Slachtoffers

Onzichtbaar,

als een woord in de mooiste zin van je favoriete boek.

Onzichtbaar,

als een regendruppel, die een beuk de zomer helpt overleven.

Onzichtbaar,

als een mier in de mierenhoop, die vijftig keer zijn lichaamsgewicht draagt.

Onzichtbaar,

als de golven achter de branding.

Onzichtbaar,

als de zwaartekracht en de grondwaterstand.

Onzichtbaar,

als de lente in de herfst.

Onzichtbaar,

als beweegredenen.

Onzichtbaar,

als dat wat een ander in je ziet.

Ze zijn onzichtbaar,

als het onuitgesproken woord dat iedereen gehoord heeft,

maar hebben het eeuwige leven op ons geweten.

Onuitwisbaar.

Dit gedicht droeg ik op aan de slachtoffers van de genocide in Gaza in een actie van het Instagram account @wijtrekkeneenrodelijn.

De VN Resolutie om medeplichtigheid aan genocide te verbergen

Wed, 26 Nov 2025 15:31:41 GMT

Over de VN resolutie over Gaza

In deze blog:

Samenvatting
Wat stond er in de VN resolutie?
Hoe hebben Palestijnen gereageerd?
Hoe hebben Nederlandse media gereageerd?
Hebben de Nederlandse media daarmee recht gedaan aan Palestijnen?

Als het antwoord ja was op die laatste vraag had ik deze blog niet hoeven maken.

Samenvatting

In de media is te weinig kritiek te vinden op de VN resolutie. De resolutie bestendigt het 20 punten plan van Trump verder (hierover beneden meer). Dit plan faalde vanaf dag één in het beëindigen van de genocide op de Palestijnen:

Sinds het ingaan van het plan, pleegde Israël meer geweld op de Westbank dan ooit tevoren in een maand tijd, het schond 500 keer het 'staakt het vuren' en vermoordde in Gaza minstens 342 Palestijnse burgers. Als media en politici zich niet fel uitspreken tegen de resolutie, geven ze onze regering een vrijbrief om hun medeplichtigheid aan deze genocide onder het tapijt te schuiven.

Wat stond er in de VN resolutie (2803/2025)?

De door de VN Veiligheidsraad aangenomen resolutie is dus een verdere bestendiging van Trumps 20 puntenplan. In dat plan, waarvoor niet één Palestijn geraadpleegd werd, stond niets over: garanties voor de veiligheid van Palestijnen, het ontwapenen van het genocidale regime, garanties op humanitaire hulp, gerechtigheid, zelfbeschikking van Palestijnen, het geweld op en de steeds verder gaande annexatie van de Westbank.

Wat is er mis met het 20-punten plan?

Dit is een overzicht dat ik in september op Instagram plaatste n.a.v. het 20-punten plan. Het is geen uitputtelijke lijst van alles dat er mis is met het plan.

Het plan moet geaccepteerd worden voor het weer toelaten van humanitaire hulp. Voedsel en medische hulp zijn rechten die nooit conditioneel mogen zijn aan een deal. Het Westen vergeet wel vaker dat Palestijnen mensen met mensenrechten zijn.
Nergens wordt genoemd of de her-registratie van hulporganisaties wordt terug gedraaid en dus blijft onduidelijk welke organisaties hulp mogen leveren in de toekomst.
Nergens in het plan valt iets te lezen over gerechtigheid voor de Palestijnen.
Het neerleggen van wapens wordt 3x genoemd. Dit gaat over Hamas, of in vagere bewoordingen Gaza als geheel. Nergens valt iets te lezen over het demilitariseren of ontwapenen van Israël.
4 keer wordt genoemd dat Gaza geen bedreiging mag vormen voor Israël. Nergens in het plan wordt die eis ook andersom gesteld.

Wat stond er wel in dat 20-punten plan dat nu verder bestendigd wordt?

De oprichting van een zogenaamde 'Vredesraad' onder leiding van Donald Trump/de VS, Israëls grootste leverancier van wapens.
De oprichting van een troepenmacht, International Stabilization Force (ISF), die moet gaan samenwerken met Egypte en Israël.
Dit betreft geen gebruikelijke VN macht en het is onduidelijk onder welke 'terms of engagement' (wanneer geweld mag worden gebruikt bijvoorbeeld) de troepen zullen opereren.

De ISF, in samenwerking met Egypte en Israël, het regime dat al decennialang Palestijnse mensenrechten schendt, mensen vermoord en al ruim twee jaar bezig is een genocide op hen te plegen, wordt verantwoordelijk voor onder andere:

demilitarisering van de gazastrook, vernietiging van militaire infrastructuur
humanitaire operaties

Hieronder licht ik deze twee punten uit.

Demilitarisering van de gazastrook, vernietiging van militaire infrastructuur.

Onder het internationaal recht, hebben volkeren die onder bezetting leven het recht om zich daartegen te verzetten, ook als dat gewapend verzet is. Hiermee wordt Palestijnen dus een recht ontnomen, terwijl nergens ook maar met een woord wordt gerept over het demilitariseren van Israël. Bovendien gebruikt Israël het vernietigen van militaire infrastructuur continu als excuus om burgers te bombarderen. Dat Israël hierin een verantwoordelijkheid krijgt is van een kafkaëske absurditeit waarvoor het vocabulaire in iedere mij bekende taal tekort schiet.

Humanitaire operaties

Zoals hierboven genoemd werd in het 20-punten plan nergens genoemd of de her-registratie van hulporganisaties wordt terug gedraaid. Sinds het ingaan van het plan, houdt Israël zich niet aan afspraken over humanitaire hulp en wordt hulp van organisaties als Oxfam, Artsen zonder Grenzen en Save The Children geweigerd, omdat zij zogenaamd 'anti-Israël' standpunten zouden innemen. Zolang Israël mede verantwoordelijk is voor de veiligheid, bescherming en basale benodigheden van Palestijnen, zullen ze doorgaan met wat ze al twee jaar aan het doen zijn.

Palestijnse reacties

Helaas kon ik niet veel Palestijnse reacties op het plan vinden. Wie mensen in Gaza en op de Westbank volgt, begrijpt al snel waarom; de resolutie staat te ver af van de realiteit van mensen daar.

Toch is het laakbaar dat mainstream media niet wat harder hun best doen om een podium te creëren voor het Palestijnse geluid. Juist vanwege ook de vele vermoorde journalisten, wordt het nog belangrijker om de stemmen van hen die er wel zijn te horen. Dit zijn een reacties die ik wel kon vinden:

Malak Hijazi, schreef in haar Dagboek over Gaza voor OneWorld:

"Deze discussies en resoluties voelen irrelevant, hoewel ze over ons gaan. Al die debatten gaan over legitimiteit, veiligheid en politieke toekomst, terwijl de dringende behoeftes van de mensen in Gaza genegeerd worden. De mensen missen hier dekens, medicijnen, geïsoleerde tenten en reparaties aan huizen en infrastructuur om de winter door te komen. De VS is vooral bezig met de vraag of Gaza wel of geen bedreiging voor Israël is, terwijl Israël de kou als wapen tegen ons gebruikt. Al sinds begin november blokkeert Israël de toegang van levensreddend materiaal voor schuilplaatsen." Lees verder bij OneWorld.

Yara Hawari, co-director van Al-Shabaka, PhD in Middle-East politics, schreef de meest uitgebreide reactie die ik kon vinden.

"While the UN has consistently failed the Palestinian people, this resolution represents a deeper erosion of the institution. It tramples the legal foundations and norms of the international system. (...) It erases the genocide and offers no recourse for accountability. The resolution must therefore be rejected as an act of political coercion and an endorsement of US colonial control over Gaza. In practice, it is a repackaged form of colonial domination presented as peacemaking." Lees verder bij Al-Shabaka.

Reacties Nederlandse Media

Wat ik het meest stuitend vind aan hoe hierover wordt gerapporteerd door de meeste mainstream media, is dat er geen connectie wordt gelegd met het geweld waarover ze dagelijks rapporteren. Ze maken zelf dagelijks berichten over Palestijnen die nog altijd worden vermoord, er wordt ook gerapporteerd over hulporganisaties die nog altijd niks kunnen doen voor mensen die hun tenten uit drijven, maar een VN resolutie die die situatie in stand houdt wordt haast als zoete koek geslikt.

NRC kopte bijvoorbeeld: "VN Resolutie over Gaza verdient steun, ondanks begrijpelijke bezwaren"

Het commentaar erkent dat Palestijnen recht hebben op zelfbeschikking en dat dit recht door de resolutie in gevaar komt omdat het voorwaardelijk wordt gemaakt. Vervolgens wordt als belangrijkste reden om de resolutie te steunen het volgende argument aangevoerd:

"...om het internationaal recht serieus te nemen. Resoluties van de VN-Veiligheidsraad zijn qualitate qua onderdeel van de internationale rechtsregels. Het geeft geen pas om selectief in het internationaal recht te shoppen en alleen in te stemmen met bepalingen die in de smaak vallen. Het internationaal recht ligt al voldoende onder vuur."

Maar dat is precies het probleem: de resolutie zelf druist in tegen het Internationaal recht en misbruikt zelfs het Internationaal recht om onrecht voort te zetten.

Een zoektocht op het internet levert weinig kritische resultaten op van Nederlandse mainstream media, afgezien van een column in Trouw van Rob de Wijk.

Deze resolutie schuift een genocide onder het tapijt, geeft de VS en Israël vrij spel in Gaza, en geeft iedere medeplichtige regering, die zaken blijft doen met en wapens blijft kopen van Israël, een papiertje om later achter te schuilen met 'maar er was een vredesplan.'

Het gebrek aan verontwaardiging over deze resolutie is een voortzetting van te weinig en te eenzijdig rapporteren over onderdrukking van Palestijnen.

Zelfs twee jaar genocide heeft dit land de ogen nog niet genoeg geopend.

Bronnen

Bronnen Palestijnse reacties:

https://www.oneworld.nl/mensenrechten/malak-hijazi-8-israel-kou-regen-wapen/

https://al-shabaka.org/policy-memos/trumps-unsc-resolution-2803-repackaged-colonial-rule

Andere informatieve aanraders over dit onderwerp:

https://rightsforum.org/veiligheidsraad-akkoord-met-amerikaans-bezettingsplan-voor-gaza/

https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/israelpalestine/what-look-gaza-peace-plan-comes-un-security-council

https://www.theguardian.com/world/2025/nov/18/one-of-the-oddest-un-resolutions-in-history-seeks-to-solidify-shaky-gaza-ceasefire-into-an-enduring-peace

Bronnen mainstream media Nederland

https://www.volkskrant.nl/buitenland/vn-stemt-over-amerikaanse-resolutie-voor-gaza-kans-op-verdeeldheid~b425764a/

https://nos.nl/artikel/2591005-vijf-vragen-over-vn-resolutie-gaza-bescherming-of-buitenlandse-controle

https://www.trouw.nl/opinie/trump-krijgt-feitelijk-de-vrije-hand-in-gaza~b0180e1e/

https://www.nrc.nl/nieuws/2025/11/19/vn-resolutie-over-gaza-verdient-steun-ondanks-begrijpelijke-bezwaren-a4912966

https://www.ad.nl/buitenland/vn-veiligheidsraad-akkoord-met-amerikaanse-resolutie-voor-vredesmacht-in-gaza~ad787143/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Lineair Dalend - Over mijn manuscript

Wed, 26 Nov 2025 12:15:19 GMT

Ellie

Ellie voelt nog Judy’s hand de hare angstig fijnknijpen. Bang dat haar mond stil zou komen te staan terwijl er nog zoveel woorden op haar lippen zouden liggen, die ze dan zou moeten inslikken en tot in eeuwigheid voor zich zou moeten houden. Dat als ze haar leven aan zich voorbij zou zien gaan, er dan nog iets essentieels zou ontbreken.

‘Ze was bang om een boek zonder einde af te leveren, Wolf, en dat wij ons de rest van ons leven zouden afvragen wat dat einde had moeten zijn. Of dat we, wetend wat het einde had moeten zijn, zouden verzuchten wat had kunnen zijn.’

Lineair Dalend gaat over Ellie en Wolf, broer en zus. Wolf schold zijn baas uit, terwijl zijn moeder op sterven lag. Ellie drukt haar emoties liever uit in grafieken. Na het overlijden van hun streng religieuze moeder Judy, moeten de twintigers op zoek naar nieuwe manieren om zich te verhouden tot hun vader, hun partners, hun werk, elkaar, maar bovenal tot zichzelf. In die periode ontmoeten ze Margreet en Brent. Margreet maakt hetzelfde ziekteproces door als hun moeder en hun leeftijdgenoot Brent heeft zijn beide ouders jong verloren. Er ontwikkelt zich een vriendschap, waarin zowel het leven als de dood opnieuw uitgevonden worden. Brent en Wolf zijn confronterende spiegels voor elkaar en Brent blijkt Ellie te kunnen helpen met haar grafieken. Wolf en Ellie blijven allebei telkens terugkeren naar Margreet, zichzelf zoekend in de herbeleving van Judy´s aftakeling. De nieuwe perspectieven die ze opdoen zorgen er uiteindelijk voor dat zowel Ellie als Wolf de druk van Judy´s nalatenschap van zich af kunnen leggen en eigen keuzes beginnen te maken.

Ze zitten samen op de bank in Ellies huis. Tussen hen in liggen gespreksonderwerpen waar ze het niet over willen hebben.

Wolf

‘Ik was de avond daarvoor bij een vriend, waarvan de ouders niet thuis waren. We hadden van dat smerige supermarkt bier gekocht. Ik was voor het eerst in mijn leven dronken, dus op zondagochtend had ik voor het eerst van mijn leven een kater. Het was eigenlijk heel eenvoudig. Mijn ouders en Ellie zaten al aan het ontbijt. Ik kwam in mijn pyjama naar beneden en ik zei: “ik ga vandaag niet mee naar de kerk, want ik moet leren voor mijn toetsweek.” Dat is wat ik zei.’

‘En daarmee was het klaar?’

Wolf knikt bevestigend. Eigenlijk is het toen pas begonnen, denkt hij, maar die woorden spoelt hij snel weg met een paar slokken wijn.

Wikken, wegen en wagen

Wed, 19 Nov 2025 10:06:15 GMT

Dit voorjaar deed ik de cursus 'Zichtbaarheid als schrijver' bij Dorine Holman. Ik worstelde op dat moment met velerlei twijfels. Mijn gevecht tegen de twijfels rondom mijn manuscript, heb ik in mijn eerste blog belicht, maar ik aarzelde ook of ik wel zin had om weer sociale media te gaan gebruiken.

Wie mij wat langer kent dan vandaag, weet dat ik ooit een eigen bedrijf had met een aantal co-founders: FairFrog. Dit was een online platform voor eerlijke en duurzame mode- en lifestyle producten. Uiteraard hielden we daartoe ook een blog en sociale media bij, destijds voornamelijk Instagram, Twitter (in het pre-X tijdperk), en Facebook. Vond ik dat leuk? Nou, wisselend. Toen we besloten FairFrog op te doeken, ben ik dan ook abrupt compleet stilgevallen op alle kanalen.

Je kunt je voorstellen dat ik niet stond te juichen als weer iemand riep dat 'als je naar een uitgever wilt gaan zoeken' of 'iets met een boek wilt doen', je dan echt wel actief moet zijn op sociale media kanalen en het liefst natuurlijk op allemaal.

Sinds de cursus van Dorine post ik weer regelmatig op Instagram en LinkedIn en tot mijn verbazing en opluchting doe ik dat nu met volle overtuiging. What happened? Tijdens de cursus kwam ik tot een belangrijk inzicht:

Ik schrijf, omdat ik mijn mond moet houden

Na een leven lang nachtmerries over zand in mijn mond, modder in mijn mond, zelfs glas in mijn mond, realiseer ik mij de relatie tussen de nachtmerries en waarom ik schrijf. Schrijven is bevrijding. Schrijven gaat voor mij over het claimen van mijn eigen bestaansrecht. Op het papier bestond mijn stem en bestonden mijn woorden. Het begrijpen van mijn schrijfmissie en het vinden van de rode draad in mijn werk heeft me geholpen focus aan te brengen in waarover ik dan wel wil posten op sociale media en waarover ik hier dan ook wil bloggen.

Mijn beeld was dat ik als schrijver alleen maar dingen moet schrijven over het schrijfproces, want je wilt toch dat het om je manuscript draait? Nu heb ik daar af en toe wel iets leuks of juist een tegenslag over te delen, maar ik voel ook weer niet de behoefte om elke dag een kat op een laptop te delen. Waar ik wel al langere tijd behoefte toe voel is te schrijven over maatschappelijke onderwerpen die me na aan het hart liggen. Zoals ik deed toen ik Stichting Onderwijs voor India oprichtte en zoals ik deed met FairFrog. Al langere tijd kriebelde dat weer en door de cursus begrijp ik waar die drang vandaan komt.

Mijn schrijfmissie en mijn schrijf oorsprong zijn onlosmakelijk verbonden met alle mensen waarvan de stem ontnomen wordt en die in hun bestaansrecht worden bedreigd. Het inperken van mensen in hun bestaansrecht begint er vaak mee hen de mond te snoeren, hun woorden af te nemen, hun boeken te verbannen. In de huidige tijd is die missie ook urgent. Voor mijzelf, omdat mijn composthoop van ingeslikte woorden in verhalen tot leven moet worden gebracht, maar veel meer nog omdat onze kranten en sociale media overspoeld worden door het leed van mensen, die de mond gesnoerd wordt. De afbraak van een maatschappij die gebaseerd was op gelijkwaardigheid en mensenrechten, niet alleen hier en maar wereldwijd, vragen om een antwoord.

Door de cursus besloot ik die missie meteen te gaan leven en uitvoeren en ook dat voelt als een bevrijding.

Wat zeggen de partijen over jouw reproductieve rechten?

Thu, 13 Nov 2025 20:27:50 GMT

De blinde vlek voorbij het abortusrecht

Een paar weken terug, stuitte ik op Instagram op de podcast Over tijd, van Carolien Borgers over het invriezen van eicellen. In de podcast spreekt ze verschillende mensen, die de behandeling hebben ondergaan en ze spreekt met gynaecologen in Nederland en België.

Drie dingen bleven nogal rondzingen in mijn hoofd:

1. Er zijn anno 2025 nog steeds zoveel taboes rondom vrouwen en vruchtbaarheid en er zijn nog steeds zoveel dingen, die ons niet verteld of geleerd worden over onze lichamen.

2. Jaarlijks gaan duizenden Nederlanders voor vruchtbaarheidszorg de grens over naar België.

3. Seksisme tiert nog welig in de Nederlandse zorg en het beleid.

Redenen genoeg waarom dit onder de aandacht van politieke partijen zou moeten staan, dacht ik. Zo vlak voor de verkiezingen leek het mij interessant om de partijprogramma’s erop na te slaan, maar wat blijkt: dit is een enorme blinde vlek.

Ik heb deze blog ingedeeld in een aantal hoofdstukken;

1. Waarom is het belangrijk?

2. Wat zeggen politieke partijen?

3. Waar kan ik opletten bij het stemmen?

4. Bronnen

De politieke partijen die ik heb meegenomen zijn:

BBB

Bij1

CDA

D66

DENK

FVD

GLPVDA

JA21

NSC

PvdD

PVV

Volt

VVD

SGP heb ik weg moeten laten, omdat hun partijprogramma niet beschikbaar was op zondag toen ik het nog door wilde spitten. Dat zij geen vrouwen op hun lijst zetten en momenteel actief campagne voeren tegen het recht op abortus zegt echter al veel en misschien zelfs genoeg.

Waarom is het belangrijk?

Deze blog is geen kieswijzer en persoonlijk laat ik andere thema’s zwaarder meewegen in mijn keuze voor 29 oktober. Ik geef dit overzicht vooral om iets te doen aan de enorme blinde vlek op het vlak van voortplantingsrechten, vruchtbaarheid en wensouders. Voor LHBTQIA+ mensen of alleenstaande wensvaders is veel zorg nog steeds oneerlijk geregeld en voor heterostellen en andere stellen met vruchtbaarheidsproblemen zijn in België meer onderzoeken en behandelingen beschikbaar. Naast mogelijkheden verruimen op het vlak van diagnostisch onderzoek en vruchtbaarheidsbehandelingen, is er ook nog een wereld te winnen op het vlak van informatie. Vrouwen blijken vaak erg laat te zijn met nadenken over vruchtbaarheid en pas bij een gynaecoloog te komen als er al een crisis is. Ik zal in een latere blog focussen op wat er nu allemaal ontbrak in de partijprogramma’s, want aan heel veel dingen is gewoon niet gedacht door partijen.

Een kinderwens is een existentiële wens en voortplanting is niet voor niets een mensenrecht. Het feit dat mensen nu vaak voor vruchtbaarheid gebruik maken van zorg over de grens en van zorg die niet vergoed wordt, creëert bovendien een verschil in kansen tussen mensen met hogere en lagere inkomens of met opleidingsachtergrond in sectoren met meer of minder baankansen en flexibiliteit. Mensen van kleur worden waarschijnlijk nog iets harder geraakt, omdat zorgdiscriminatie hen hierin twee, drie of vier keer kan raken.

Het lijkt wellicht een thema dat vooral relevant is voor mensen die nu moeite hebben met het krijgen van een kind, of voor LHBTQIA+ mensen, die bijvoorbeeld een kind willen na een transitie of als mannen- of vrouwenstel. Het gaat echter over de hele maatschappij; voor jonge vrouwen is het belangrijk omdat ze kennis nodig hebben van hun reproductieve gezondheid om regie te kunnen pakken en meer keuzevrijheid te kunnen ervaren dan generaties voor hen. Voor jonge hetero mannen is het belangrijk omdat ze misschien met die vrouwen ooit een gezin willen. Voor ouderen is het van belang vanwege de vergrijzing. In een land waar mensen weinig kinderen krijgen en in een land waarin vrouwen op steeds latere leeftijd kinderen krijgen waardoor ze vaker problemen zullen ervaren met vruchtbaarheid lijkt mij dat deze existentiële wens een agenda punt zou moeten zijn.

Historisch gezien is vrouwen altijd van alles opgelegd en worden er vooral verantwoordelijkheden bij vrouwen gelegd (voor het krijgen van kinderen en gezinsplanning, niet of juist wel zwanger worden) en weinig vrijheden (recht op abortus, gratis anticonceptie, keuzes zoals eicellen invriezen). Verantwoordelijkheden voor anticonceptie zouden door mannen en vrouwen gezamenlijk gedragen moeten worden en vrouwen moeten zoveel mogelijk regie hebben over hun eigen lichaam en waar mogelijk keuzes moeten hebben op het vlak van voortplanting.

Wat zeggen politieke partijen?

Mijn seksuele voorlichting in de jaren ’00 van deze eeuw bestond vooral uit de thema’s: hoe voorkom ik een SOA, en hoe voorkom ik een zwangerschap. Helaas komen veel partijen nog steeds niet veel verder dan deze thema’s waar we het hebben over seksuele gezondheid. De rechten van wensouders, zijn sterk onderbelicht in de partijprogramma’s.

In het overzicht wordt dit meteen duidelijk; aan abortus en anticonceptie is door velen wel gedacht. Seksuele voorlichting is vaak ook nog wel meegenomen, hoewel niet altijd inclusief of bevorderend voor het beschermen van kinderen of het geven van regie aan jongeren (volwassenen in spe) over hun lichamen. In een latere blog zal ik aandacht besteden aan wat nog meer in dit overzicht had kunnen of moeten staan en wat onder de aandacht van politici zou moeten komen.

Bij het overzicht zijn de volgende dingen belangrijk op in acht te nemen:

- De behandeling met de abortuspil is sinds 1 januari 2025 reeds via de huisarts te verkrijgen. Partijen voelen zich dus wellicht niet genoodzaakt dit nog eens te noemen in het programma.

- Niet alle partijen, die erkennen dat de medische wetenschap nu sterk is gefocust op mannenlichamen, erkennen ook dat de aandacht verder verbreed moet worden dan mannen en vrouwen (naar bijvoorbeeld mensen van kleur of transgenders).

- Punten die maar door 1 partij zijn aangedragen heb ik niet meegenomen in dit overzicht, maar kun je beneden lezen.

Opmerkingen bij een aantal partijen

Ik ga niet alle partijen langs, maar benoem alleen wat mij nog noemenswaardig lijkt.

In het programma van Volt is aan veel gedacht. Zij noemen bijvoorbeeld expliciet de volgende punten in toevoeging op het overzicht met betrekking tot LHBTQIA+ ouderschap:

- Ivf-behandelingen worden vergoed en toegankelijk voor alleenstaande vrouwen en lesbische stellen

- De erkenning van transouderschap wordt wettelijk vastgelegd.

Het noemen van rouwverlof na vroeg verlies in de zwangerschap vind ik ook een zeer waardevolle toevoeging en ik hoop dat andere partijen dit zullen overnemen. Het is nog altijd een enorm taboe. Ruimte geven aan verdriet kan zoveel leed verzachten, dus een pluim voor Volt.

Er komen duidelijke richtlijnen en regelingen voor rouwverlof na vroeg verlies in de zwangerschap. Ongeveer een op de vijf zwangerschappen eindigt vroeg, maar verlof is nu wettelijk pas mogelijk na 24 weken. Rouwverlof voorkomt dat het verdriet van ouders tot een ziekmelding leidt, het verkleint de kans op angststoornissen en depressie en het biedt duidelijkheid voor zowel werknemers als werkgevers.

De PVV komt in bovenstaand overzicht niet voor. Ik ben hun partijprogramma langs gegaan op dezelfde manier als ik bij de andere partijen heb gedaan. De PVV gebruikt vrouwenrechten en homorechten (expliciet alleen homoseksuelen, want de rest van de LHBTQIA+ gemeenschap bestaat in dit partijprogramma niet) alleen als een stok om nieuwkomers/mensen van kleur/met migratieachtergrond/moslims mee te slaan. Ik heb ze niet op een visie op reproductieve zorg kunnen betrappen. Doelbewust doen ze alsof ze het verschil tussen transmannen en transvrouwen niet begrijpen, zodat het lijkt alsof er mannen zijn die ‘toegang tot vrouwentoiletten’ eisen. Voor iedereen die deze partij overweegt, doe dit land een lol en lees hun partijprogramma. Denk je echt dat mensen van kleur of met een migratie achtergrond de oorzaak zijn van alles dat slecht geregeld is in Nederland? Alleen dan zou je op deze partij moeten stemmen en sorry but not sorry: dan ben je dus echt racistisch.

Ik ga hier verder geen woorden meer aan vuil maken. Deze partij is dit land onwaardig.

Het partijprogramma van BBB blijft vaag over abortus en afgezien daarvan wordt alleen genoemd dat men tegen gebruik van embryo’s voor wetenschappelijk onderzoek is. In België wordt dit bijvoorbeeld wel gedaan voor onderzoek naar vruchtbaarheid.

Uit het BBB programma:

Abortus is een belangrijk recht en moet veilig en toegankelijk zijn voor vrouwen, maar er moet niet lichtzinnig mee omgegaan worden. Hierbij vinden we ook het ongeboren leven belangrijk. Daarom willen we dat er zorgvuldig gekeken wordt naar de termijnen en nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast willen we extra aandacht besteden aan de preventie van ongewenste zwangerschap.

Opvallend in het partijprogramma van DENK is hun standpunt over seksuele vorming in het onderwijs.

Ouders die niet willen dat hun kind blootgesteld wordt aan geseksualiseerd materiaal en dit nadrukkelijk zelf met hun kind willen bespreken, krijgen hiertoe de mogelijkheid en worden beter betrokken bij de besluitvorming.

Als ouders nalaten hun kinderen voldoende voor te lichten, kunnen kinderen niet leren over wat seksueel misbruik is. Voor kinderen is het al moeilijk genoeg te herkennen wanneer zij worden misbruikt. Dit is dus een zeer gevaarlijk standpunt. Ook als niet het ergste aan de hand is en deze kinderen thuis niet worden misbruikt, hebben jongeren informatie nodig om regie te kunnen hebben over hun lichaam en over de keuzes die zij hebben voor hun seksuele en reproductieve gezondheid. Hen afhankelijk maken van ouders, sociale media en internet, lijkt mij zeer onwenselijk en nogmaals: gevaarlijk.

Fertiliteitszorg komt in het programma van JA21 niet voor. Over sommige dingen wordt net als bij BBB vaag gedaan, zo staat er bijvoorbeeld;

Het recht op abortus is een belangrijk vrouwenrecht waar wij niet aan willen tornen. Door ingrijpende en snelle medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen neemt de levensvatbaarheid van het ongeboren kind sterk toe en zal het waarschijnlijk ook blijven toenemen. Het is daarom belangrijk om het maatschappelijk debat over de abortustermijn te blijven voeren.

Wat wil men zeggen met die laatste zin? De LHBTQIA+ gemeenschap hoeft voor haar zorgen ook niet bij deze partij te zijn. Ze komen er eigenlijk niet in voor, behalve natuurlijk in deze zin:

De islamitische cultuur kent nu eenmaal schadelijke opvattingen over vrouwen, homoseksuelen en joden.

En minder direct hier:

Tegelijkertijd moet de school niet een ideologisch opvoedingsinstituut zijn met verplichte indoctrinatie over seksualiteit, religie en normen en waarden. Woke moralisme en verplicht moskeebezoek is aan JA21 niet besteed.

Wat wordt verstaan onder ‘woke moralisme’ wordt niet verteld en volgens mij is niemand een voorstander van ‘verplichte indoctrinatie over seksualiteit’ als je het zo op schrijft. Echter door het zo op te schrijven zonder het betekenis te geven laat men essentiële zaken weg. Daarom heb ik hen ook bij ´beperkende seksuele voorlichting´ geschaard.

De zogenoemde woke-beweging en organisaties als Extinction Rebellion bezondigen zich daar regelmatig aan, en bezetten en vernielen bijvoorbeeld snelwegen en universiteiten en maken bijeenkomsten van andersdenkenden feitelijk onmogelijk.

Het woord feitelijk is hier feitelijk erg misplaatst. JA21 komt op mij over als een partij die oude PVV wijn in nieuwe fatsoenszakken probeert te stoppen, maar het uitsluiten van mensen op basis van hun huidskleur, afkomst, of seksualiteit is nooit fatsoenlijk.

De VVD heeft echter wel een extraatje op het vlak van de vruchtbaarheidszorg. Naast de maatregelen in het overzicht, zijn ze ook voor het uitbreiden van de embryowet:

We steunen het voorstel om het mogelijk te maken dat een embryo voor medisch-wetenschappelijk onderzoek niet 14, maar 28 dagen buiten het menselijk lichaam in leven mag blijven. Dit heeft als doel om met name de fertiliteitszorg te verbeteren, waardoor ongewenste kinderloosheid zoveel mogelijk voorkomen wordt.

D66 noemt ook 'Ruimte voor verantwoord embryo-onderzoek,' maar maakt dat helaas niet specifieker dan dat. Het lijkt er in ieder geval op dat ze openstaan voor de verruiming van onderzoeksmogelijkheden.

Waar kan ik op letten bij het stemmen?

Aangezien veel partijen weinig duidelijke standpunten innemen op het vlak van fertiliteitszorg is het handig om te kijken naar partijen die:

- Een sterke agenda hebben tegen alle vormen van discriminatie.

- Marktwerking in de zorg willen verminderen of verwijderen, zodat jouw kinderwens niet afhangt van iemands bottom line.

Terwijl verworven rechten onder druk staan, wordt aan het uitbreiden van onze vrijheden op het vlak van reproductieve gezondheid bijna niet gedacht. We hebben nog een lange weg te gaan voordat we echte regie hebben over onze lichamen en onze keuzes. Dus: ga stemmen de 29 ^ste en laat je favoriete politici weten hoe je over fertiliteitszorg en reproductieve rechten denkt!

Bronnen

https://jopdevrieze.nl/voor-een-baby-naar-belgie/

https://tegenlicht.vpro.nl/artikelen/freezing-fertility

https://www.linda.nl/over-tijd/

https://www.nemokennislink.nl/publicaties/het-is-een-utopie-dat-we-in-europa-hetzelfde-gaan-denken-over-embryo-s/

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/abortus/vraag-en-antwoord/abortus-hoeveel-weken

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zwangerschap-en-geboorte/vraag-en-antwoord/wat-is-ivf

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/abortus/vraag-en-antwoord/abortus-regelen

https://nos.nl/regio/utrecht/artikel/478472-op-de-barricades-voor-ivf-utrechts-raadslid-schrijft-indringende-verlofbrief

https://www.nhg.org/actueel/huisarts-die-dat-wil-en-kan-mag-abortuspil-verstrekken/

https://www.meerdangewenst.nl/mdgwp/wp-content/uploads/2025/06/Inbreng-VPC-Meer-dan-Gewenst.pdf

https://fiom.nl/donorconceptie/draagmoederschap/wetsvoorstel-kind-draagmoederschap-afstamming-tweede-kamer?gad_source=1&gad_campaignid=241052805&gbraid=0AAAAADltf2tohlhiDWM0-GZwIE-E9H5hC&gclid=CjwKCAjwjffHBhBuEiwAKMb8pMjPtjM2KWCF-ZCHdRBt4vprKylBusalzhaQYnD-ZUtvOC6sULwlTxoCAogQAvD_BwE

https://www.freya.nl/social-freezing-eicellen-invriezen/

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/embryos/regels-voor-handelingen-met-embryos

https://www.zorginstituutnederland.nl/documenten/2015/05/27/ivf-en-cryo-embryos-uitleg-regelgeving

Duizenden jaren kennisvergaring; wat hebben we geleerd?

Fri, 07 Nov 2025 17:46:53 GMT

Reflecties op een week in Athene ten tijde van toenemend fascisme

Wat mij nog het meest aan het denken zette waren al die plaatsen waar mensen kennis verzamelden en doorgaven. In één dag bezochten we twee bibliotheken en een school. In de bibliotheek van Hadrianus (132 AD) waren in de belangrijkste hal naar schatting zo'n 16.800 boeken te vinden. Van de bibliotheek van Pantainos (ongeveer 100 AD), bleef niet alleen een ruïne, maar ook het reglement bewaard. Je mocht geen boeken meenemen en de bieb sloot om zes uur. Tot slot bezochten we de school van Aristoteles, het Lykeion (335 BC). Qua archeologische opgravingen is deze school niet zo indrukwekkend als sommige andere plekken in Athene, maar gezien de invloed van het gedachtengoed van Aristoteles wel een bijzondere plek om te zijn.

Onze laatste dagen in Griekenland hebben we in het indrukwekkende Athene mogen doorbrengen. Een plek waar al duizenden jaren mensen hebben geleefd; gecreëerd, vereerd, geleerd, gedacht, gerouwd, gevierd, gecremeerd en begraven. We zijn enerzijds klein tussen al dat vele, dat grote, en ontzagwekkende. Anderzijds zien we wat je als mens kunt voortbrengen en in beweging zetten. Ik sta tienduizend jaar later naar een potje te staren dat iemand heeft gemaakt en beschilderd om aan een dode mee te geven in zijn of haar graf.

Ik moest op die dag, waarin boeken, kennisvergaring, wetenschap, leren en studeren gevierde aspecten van onze cultuur leken te zijn, toch telkens denken aan het feit dat we de belangrijkste problemen nog altijd niet hebben opgelost (de opmerkzame lezer ziet dat ik voor het gemak even aanneem dat er zoiets is als een collectieve Europese identiteit en cultuur en dat wat Grieks is in het ‘ons’ betrek). We hebben als mensheid (de we wordt hier iets breder dan Europa) al duizenden jaren schrift; er wordt gestudeerd, gelezen en geleerd, maar laten willens en wetens meerdere genocides tegelijk plaatsvinden op onze planeet. We helpen ze creëren, we houden ze in stand, we financieren ze, we normaliseren ze (laten we zeggen; we, de mensheid, en we, Europa in het bijzonder). Na duizenden jaren leren, worden mensen nog altijd onderdrukt en mensenrechten geschonden. Die avond bezochten we een wijk, waar van oudsher veel activisten wonen. Een wijk behangen met Palestijnse vlaggen en oproepen tot protest. Specifiek protest tegen het feit dat veel IDF soldaten vakantie vieren in Griekenland. Het Griekse volk is daar niet van gediend, maar de overheid (met financiële belangen) doet niks.

Nu stond er met enige nationale trots bij het Lykeion te lezen dat Aristoteles de vader was van allerlei wetenschappen. Het is een wat eurocentrisch en patriarchaal verhaal (zie foto), dat afsteekt tegen de vele musea waarin juist ook de nadruk lag op de uitwisselingen die er waren met andere culturen, zoals bijvoorbeeld die in het Midden-Oosten. De scheidslijnen van waar een cultuur begint en ophoudt, zijn een subjectief en politiek onderwerp, omdat ze gaan over eigenaarschap over elementen van die cultuur en misschien nog wel belangrijker; eigenaarschap van het narratief.

Dat Aristoteles van grote invloed was op het Westerse en daarmee ook het Nederlandse denken is wel zeker. Of ‘wij’ als Europeanen meer recht hebben om hem te zien als behorend tot onze collectieve identiteit dan mensen in het Midden-Oosten is echter discutabel. Hoe positief zijn invloed was is wat mij betreft ook discutabel; hij was tenslotte ook van mening dat de vrouw van nature ondergeschikt is aan de man en hij was misschien zelfs de eerste die een theorie over de zogenaamde ondergeschiktheid van de vrouw noteerde. Aristoteles leverde hiervoor bewijzen aan die niet klopten en die met de voorhanden zijnde empirische instrumenten van die tijd al weerlegd hadden kunnen worden. Ruim 2000 jaar later hebben we nog steeds de Dolle Mina’s nodig om zijn patriarchale ideeën te bestrijden.

Nieuwe alinea

In het museum behorend bij de Ancient Agora, lazen we dat er in de vijfde eeuw v Chr. werd gestemd tégen bepaalde leiders (ostracisme, zie ook de foto voor uitleg). Een soort voorloper van de cancel-cultuur, die was ingesteld om het volk te beschermen tegen despoten. Of ostracisme nu een goed idee was of niet, doet even niet ter zake, maar het toont in ieder geval aan dat er bewustzijn was over het gevaar van slechte leiders en dat er toen al werd nagedacht over hoe je een maatschappij daartegen zou moeten beschermen. Daar zijn we 2500 jaar later dus ook nog steeds niet helemaal uit.

Sommigen zeggen: mensen doen nu eenmaal wat ze doen. Oorlogen, genocides, vernietiging van culturen zijn van alle tijden. Ze komen en gaan als de golven van de zee en wij - jij en ik - kunnen daar niks aan veranderen. Met andere woorden: leef nou maar gewoon je leven, wees goed voor de mensen om je heen en dein verder maar wat mee op de golven van de zee. Wat mij betreft is dat toch iets te simpel. Ik geloof wel degelijk dat als we ons best ervoor doen, de mensheid met minder onderdrukking, geweld en genocides kan bestaan. Het lukt ons tenslotte ook om ze te beëindigen en om ze achteraf te identificeren. Er is inmiddels ook veel meer bekend over het vrouwenlichaam en er zijn tenminste Dolle Mina’s, dus we boeken als mensheid wel degelijk vooruitgang. Met de opzet van het internationaal recht in de vorige eeuw hebben we een goed begin gemaakt, al is er ook nog steeds heel veel mis mee. Dat wat we hebben moeten we beschermen, bekritiseren en verbeteren. En wellicht dat als we de wijsheid van alle scholen en bibliotheken blijven verbreden en verspreiden, als we alles bij elkaar optellen, als we open staan voor andere culturen in plaats van ons bezig te houden met wie beter is, dat we dan nog eens leren, we - de mensheid - hoe we onderdrukking en genocides kunnen voorkomen.

Bronnen

The Guardian, 29-10-2025, on protests against an Israeli cruise ship.

The Guardian, 22-07-2025, on protests against an Israeli cruise ship.

Tineke Melkebeek: Aristoteles over de vrouw

Filosofie.nl: seksisme bij grote filosofen

Bij Nader Inzien: Vrouwen door Plato's bril

Waarom we allemaal op 5 oktober in Amsterdam moeten zijn

Sun, 28 Sep 2025 14:34:19 GMT

Waarom ik een demonstrant werd

De volledige versie

Wellicht lees je dit uit nieuwsgierigheid, omdat je mij kent. Misschien ga je zelf ook regelmatig naar demo’s of in ieder geval naar de grote en ben je nieuwsgierig naar wat een ander drijft. Misschien heb je al allerlei redenen in je hoofd waarom je niet wilt gaan demonstreren. Misschien ben je nieuwsgierig naar de beweegredenen van al die verwarde mensen die wel gaan. Mocht je in de laatste categorieën valt, dan hoop ik dat dit betoog vlammend genoeg is om je toch over de streep te trekken om die rode lijn mee te komen trekken.

In mijn hele leven ben ik welgeteld bij één demonstratie geweest die niet tegen de genocide in Palestina gericht was. Het eerste en voor lange tijd laatste protest dat ik bijwoonde was tegen de afschaffing van de basisbeurs en invoering van het leenstelsel voor studenten.

Een stukje nieuws van na die demonstratie:

“Ze zei dat de studenten zich niet gek moeten laten maken door "spookverhalen". "Het hoger onderwijs blijft toegankelijk voor iedereen. Het wordt niet onbereikbaar voor arme studenten," aldus de minister. Ze benadrukt dat de aanvullende beurs omhoog gaat en de afbetaling van de schuld omlaag gaat. "Je hoeft minder per maand af te betalen", aldus Bussemaker.”

Als ik dit nu terug lees ben ik blij dat ik me tegen zulke elitaire prietpraat heb verzet, maar verder vond ik het een desillusionerende ervaring. In mijn herinnering was het een groot protest, maar van wat ik er nu over terug kan vinden, viel dat blijkbaar tegen. Toch was er veel politie en ME op de been. Zij lokten in mijn beleving agressie uit bij de demonstranten. Het eindigde in een chaos waarin ik me niet veilig voelde. In het nieuws vond ik bovendien dat demonstranten gecriminaliseerd werden. Niet alleen bij dit specifieke protest, maar überhaupt. De basisbeurs werd afgeschaft en ik had besloten; demonstreren is zinloos.

Wat is er sindsdien veranderd?

Het begon met een documentaire over The White Helmets over de gelijknamige burgerorganisatie in Syrië. Deze burgerorganisatie begon in 2013 met een groep vrijwilligers, die mensen onder het puin van bombardementen haalden, terwijl het regime van Assad continu de eigen burgerbevolking aanviel. De documentaire werd opgenomen tijdens de belegering van Aleppo in 2016. In een scène zitten jonge mannen, vrijwilligers, bij elkaar te praten over de situatie. Op dat moment halen zij dagelijks onschuldige mannen, vrouwen en kinderen soms levend, vaak dood onder hun verwoeste huizen of scholen vandaan. Een van hen zegt dan dat wat hij het ergste vindt, de stilte van de rest van de wereld is. Het gevoel dat het niemand iets kon schelen, dat nergens op de wereld zich nog iemand bekommerde om wat daar gebeurde.

Aangezien dit een wat langere blog is heb ik voor iedereen met haast een samenvatting gemaakt (die mag je ook naar je vrienden en familie sturen als je ze uitnodigt om ook te komen). Voor de volledige tekst, scroll je naar beneden.

1. Het zichtbaar maken van medemenselijkheid

De decennialange dominantie van het Israëlische narratief in onze media maakt dat van Palestijnen altijd een soort lijdzaam slachtofferschap wordt verwacht. We verwachten van hen dat hun verzet geweldloos blijft en hun houding vergevingsgezind, terwijl zij hun geliefden in stukken in plastic tassen terug krijgen of helemaal niet meer terugvinden onder het puin. Zij zijn ons hun goede kwaliteiten helemaal niet verschuldigd, wij hen wel!

Daar begint het dus mee voor mij; laten zien aan de Palestijnen dat hoe stug onze regeringen ook doorzetten met hun wanbeleid, hun leed niet ongezien voorbij gaat.

Onze kranten en sociale media tijdslijnen staan bol van hun leed. Hoe bevreemdend zou het zijn als er niet op iedere vijf stoplichten in de stad iemand in burgerlijke ongehoorzaamheid een Palestijns vlaggetje had geplakt? Hoe bevreemdend zou het zijn als dit land miljarden in een genocidaal regime stopte en niemand daarvoor de straat op ging? Ik vind het al bevreemdend genoeg dat ik op plekken kom, waar het gesprek hier niet of zelden over gaat en dat ik niet altijd de ballen vind om dat gesprek dan te openen.

Voor iedereen die dit overleeft, moeten we laten zien dat medemenselijkheid nog bestaat.

2. Ons land is schuldig, zowel historisch als nu

Er is niet alleen schuld vandaag in het niet veranderen van de relatie met Israël. Het antisemitisme dat Nederland 102.000 Joden deed deporteren in de WOII, dat zorgde voor jarenlange stilte hierover na de WOII, dat Joodse weeskinderen naar een land stuurde waar ze niemand kenden en dat anderen toebehoorde, dat Joodse mensen die terugkeerden uit kampen hun 'achterstallige huur of premies' vroeg, is onderdeel van waarom we hier beland zijn. We hebben vanaf het begin de rekening van de WOII bij de Palestijnen neergelegd.

Er is schuld in de jarenlange onkritische houding tegenover de Israël lobby door overheden en media. Er doen de laatste tijd oneindig veel verhalen van mensen de ronde, die het gevoel hebben nu pas echt te begrijpen wat daar gaande is. Van jongs af aan ben ik zelf altijd erg geïnteresseerd geweest in de wereld om mij heen. Ik heb International Development Studies gestudeerd en dacht dat ik aardig bewust was van de Palestijnse zaak, maar de hoeveelheid nieuwe dingen die ik heb geleerd over die geschiedenis van vóór 7 oktober is nog steeds groot. Dat ‘de gemiddelde Nederlander’ (waarmee ik mensen bedoel, die zich niet professioneel als diplomaat, als politicus, als journalist of humanitair hulpverlener bezig houden met Palestina), vooral bang is om uitgemaakt te worden voor antisemiet als die zich uitspreekt tegen genocide is niet vreemd in deze context. Na twee jaar genocide op livestream, vele overschreden rode lijnen verder, heeft iedereen echter wel genoeg mogelijkheden gehad om zich te informeren, dus kom mee en eis een einde aan de Nederlandse medeplichtigheid. Ook als ‘gemiddelde Nederlander’ kun je je verantwoordelijkheid pakken.

3. Demonstreren heeft stiekem toch wel zin

Inmiddels heb ik ook de tijd genomen om te reflecteren op mijn voormalige gevoel dat demonstreren niet zou werken. Dat was het namelijk; een gevoel, geen waarheid, want er zijn wel degelijk veel dingen veranderd in de wereld door massale demonstraties. Deze week nog postte ik op LinkedIn over Microsoft dat zijn cloud services niet meer beschikbaar stelt voor het afluisteren van Palestijnen. Een ander recent voorbeeld is het verdwijnen van zwarte pieten uit het Sinterklaasstraatbeeld. Ze zijn nog niet helemaal weg, maar dat hun tijd voorbij is lijkt me evident. Ik denk dat bijna iedere volwassene ingezetene van Nederland dit gesprek op zeker moment met vrienden, collega’s of familie wel gehad heeft en daar nog wel actieve herinneringen aan heeft. Hadden die gesprekken in overwegend witte kringen ook plaats gevonden als er geen demonstraties waren geweest?

Andere mooie voorbeelden zijn het vrouwenkiesrecht en het abortusrecht. Dit zijn allemaal voorbeelden van dingen waar ik persoonlijk voorstander van ben, maar er zijn ook genoeg voorbeelden van demonstraties die hun uitwerking hadden vanuit conservatieve en zelfs fascistische hoek. Ik voel alleen niet de behoefte daar hier ruimte aan te geven.

4. Het westen heeft voorgoed zijn mensenrechtenmasker afgedaan, we moeten daar iets tegenover zetten

Zoals ik al aangaf heb ik altijd veel interesse gehad in de wereld om ons heen. Dat betekent ook dat ik het gevoel heb al mijn hele leven te kijken naar genocides, waarvan het ons niet lukt ze te voorkomen, terwijl genocides vaste patronen volgen. Rwanda, Srebrenica, Soedan, Congo, …. Voor mij heeft echter de genocide in Palestina iets bloot gelegd, waarvan ik altijd hoopte dat het niet waar was. Daarvoor bewijs geleverd.

Ik heb altijd gedacht dat we als ´het Westen´, Europa en haar bondgenoten de intentie hadden ons te bevrijden van ons koloniale erfgoed. Ik zag wel dat we daar niet zo goed in waren, dat dat erg langzaam ging, dat er nog veel racisme aanwezig was, dat bias alom aanwezig was, dat de media uitingen van zelfs hulporganisaties (of juist) daar ook aan bijdroegen, maar hoopte dat we wel als basis hadden dat we ons best zouden doen om beter te worden. Om Nederland op een dag echt van alle Nederlanders te laten zijn en Europa van alle Europeanen. Dat soort dingen hoopte ik en nog meer moois en van dat geloof ben ik compleet afgevallen. Tegelijkertijd geloof ik dat we ons met alles dat we hebben moeten verzetten tegen een terugkeer naar de oude wereld waarin kolonialisme en onderdrukking de standaarden waren. Simpelweg omdat die wereld onacceptabel is.

Als ik moet leven in een wereld waarin we leefbaarheid voor een paar rich, lucky few nastreven en we de rest onder het puin zo hard mogelijk moeten proberen te vergeten, doe me dan maar weer dat planeetje van de Kleine Prins. Doe mij dan maar ergens ver weg van dit alles.

Waarin ik dit bewijs zie? In het feit dat we deze genocide niet slechts oogluikend toestaan, niet een beetje wegmoffelen als ach dat zijn die mensen daar. We steken niet zomaar onze kop in het zand alsof het met onze geschiedenis niks te maken heeft, zoals we dat voor Congo of Soedan doen. We gaan nog een stap verder: we zijn bereid om de internationale rechtsorde af te breken, zodat deze genocide door kan gaan. We staan kritiekloos toe dat leden van de International Criminal Court (ICC) worden gesanctioneerd en geïntimideerd (zie bronnenlijst). Mensenrechten- en humanitaire organisaties met een lange staat van dienst, die we altijd serieus nemen, worden nu door onze overheden in twijfel getrokken of genegeerd (in hun oordeel dat er genocide plaatsvindt, maar ook over de noodzaak van bijvoorbeeld medische evacuaties).

De VS neemt hierin de leiding, het sanctioneren van de ICC begon al onder Biden, maar Europa doet er vervolgens ook niks substantieels mee. Zolang wij vastgeketend zijn aan de VS door handel, door technologie en militair bondgenootschap, geldt uiteindelijk maar een belang: dat van hun bottom line.

Dat lijkt misschien te groot en onmogelijk om tegen in verzet te komen, maar als Microsoft één ding bewezen heeft deze week dan is het dat de wonderen de wereld nog niet uit zijn.

Wees erbij op 5 oktober!

Bronnenlijst

Voor alle onderwerpen geldt dat dit slechts een hele kleine greep is uit wat erover beschikbaar is.

Over onze biases

Ik benoem boeken en andere bronnen, die mij in het bijzonder raakten.

Perfecte Slachtoffers (Perfect Victims) - Mohammed El-Kurd (boek, in het Engels te luisteren op Nextory bijvoorbeeld, maar ook als Nederlands boek beschikbaar)

Geweten - Maurits de Bruijn (boek)

Sakir Khader | VPRO

Als journalist zag ik hoe een genocide zich ontvouwde. Maar pas later drong tot me door dat Israël ook het bewijs daarvoor vernietigt - De Correspondent

Over onze rekening

Andere tijden - Joodse oorlogswezen

Na-oorlogs Nederlands anti-semitisme

Nederland Deportatieland

Over protest

Jerry Afriyie over 10 jaar KOZP

Parlement.com - Vrouwenkiesrecht

Vrouwenkiesrecht

The Guardian over Microsoft, 25 september 2025

Over de afbraak van de Internationale rechtsorde

Dit betreft een aantal artikelen van het afgelopen jaar om tezamen enigszins een tijdslijn van relevante gebeurtenissen weer te geven.

Volkskrant, mei 2024

NRC, mei 2024

NRC, oktober 2024: Palestijnen doen aangifte wegens Israëlische pogingen het ICC te beïnvloeden

The Guardian, november 2024

CEPA, juli 2025 Will Europe Bother Fighting for an Imploding ICC

NRC, augustus 2025

NRC, september 2025, Mali, Niger, Burkina Faso trekken zich terug uit ICC: Volgens de landen is het Internationaal Strafhof een „instrument van neokoloniale repressie” geworden en past het „selectieve justitie” toe.

In mijn hele leven ben ik welgeteld bij één demonstratie geweest die niet tegen de genocide in Palestina gericht was (ik heb heel nobel voor de generaties na mij zonder succes tegen het leenstelsel gedemonstreerd). Inmiddels weet ik al niet meer bij hoeveel demonstraties ik geweest ben. Dit waren mijn redenen om eindelijk weer de straat op te gaan:

1. Het zichtbaar maken van medemenselijkheid. Daar begint het mee voor mij; laten zien aan de Palestijnen dat hoe stug onze regeringen ook doorzetten met hun wanbeleid, hun leed niet ongezien voorbij gaat. Hoe bevreemdend zou het zijn als dit land miljarden in een genocidaal regime stopte en niemand daarvoor de straat op ging? Voor iedereen die dit overleeft, moeten we laten zien dat medemenselijkheid nog bestaat.

2. Ons land is schuldig, zowel historisch als nu; al 80 jaar lang leggen we de rekening van de WOII bij de Palestijnen neer.

3. Demonstreren heeft stiekem toch wel zin. Wanneer heb je voor het laatst een zwarte piet gezien? Hoe hebben vrouwen hun stemrecht verkregen? Waarom stopte Microsoft deze week met het leveren van cloud diensten om miljoenen Palestijnen af te luisteren? Precies, protest.

4. Het westen heeft voorgoed zijn pro-mensenrechten masker afgedaan, we moeten daar iets tegenover zetten. De internationale rechtsorde wordt afgebroken om deze genocide te kunnen voortzetten. Zolang wij vastgeketend zijn aan de VS door handel, door technologie en militair bondgenootschap, geldt uiteindelijk maar een belang: dat van hun bottom line.

Dat lijkt misschien te groot en onmogelijk om tegen in verzet te komen, maar als Microsoft één ding bewezen heeft deze week dan is het dat de wonderen de wereld nog niet uit zijn.

Wees erbij op 5 oktober!

Erbij blijven - Het blog van Nelle Kooren

Bias kan je je leven kosten

Over het gevaar van eurocentrisme in reacties op Trumps acties in Venezuela

Kun je erbij blijven?

Erbij blijven bij de ander

Erbij blijven bij menselijk leed

Welkom in mijn verhaal

Zij mij

Gedicht - Zonder titel

Oorsprong

De Slachtoffers

Gedicht

De VN Resolutie om medeplichtigheid aan genocide te verbergen

Over de VN resolutie over Gaza

Samenvatting

Wat stond er in de VN resolutie (2803/2025)?

Wat is er mis met het 20-punten plan?

Wat stond er wel in dat 20-punten plan dat nu verder bestendigd wordt?

Demilitarisering van de gazastrook, vernietiging van militaire infrastructuur.

Humanitaire operaties

Palestijnse reacties

Reacties Nederlandse Media

Bronnen

Lineair Dalend - Over mijn manuscript

Ellie

Ze zitten samen op de bank in Ellies huis. Tussen hen in liggen gespreksonderwerpen waar ze het niet over willen hebben.

Wolf

Wikken, wegen en wagen

Ik schrijf, omdat ik mijn mond moet houden

Wat zeggen de partijen over jouw reproductieve rechten?

De blinde vlek voorbij het abortusrecht

Waarom is het belangrijk?

Wat zeggen politieke partijen?

Opmerkingen bij een aantal partijen

Waar kan ik op letten bij het stemmen?

Duizenden jaren kennisvergaring; wat hebben we geleerd?

Reflecties op een week in Athene ten tijde van toenemend fascisme

Bronnen

The Guardian, 29-10-2025, on protests against an Israeli cruise ship.

The Guardian, 22-07-2025, on protests against an Israeli cruise ship.

Tineke Melkebeek: Aristoteles over de vrouw

Filosofie.nl: seksisme bij grote filosofen

Bij Nader Inzien: Vrouwen door Plato's bril

Waarom we allemaal op 5 oktober in Amsterdam moeten zijn

Waarom ik een demonstrant werd

De volledige versie

Wat is er sindsdien veranderd?

1. Het zichtbaar maken van medemenselijkheid

2. Ons land is schuldig, zowel historisch als nu

3. Demonstreren heeft stiekem toch wel zin

4. Het westen heeft voorgoed zijn mensenrechtenmasker afgedaan, we moeten daar iets tegenover zetten

﻿ Bronnenlijst

Bronnenlijst